Οικογένεια: δεσμός ή δεσμά;

Στο βιβλίο μου «Νερό που σωπαίνει» υπάρχει έντονο το στοιχείο των οικογενειακών δεσμών. Σε άλλες περιπτώσεις ο δεσμός αποτελεί στήριγμα και δύναμη, ενώ σε άλλες μπορεί να γίνει πέτρα που σε τραβάει στον βυθό.

Παρακάτω θα διαβάσεις τι συμβαίνει σε μερικούς από τους κεντρικούς ήρωες της ιστορίας μου, όταν αυτό που λέμε οικογένεια δεν βασίζεται στην αγάπη, στην αποδοχή και στην ελευθερία, αλλά στον εγωισμό και στην καταπίεση. Τελικά, πότε η οικογένεια είναι δεσμός και πότε δεσμά;

Αθανασία

H Αθανασία, η κεντρική ηρωίδα του βιβλίου μου, μεγαλώνει σε μια οικογένεια με αντιφάσεις: από τη μία ο Γιώργης, ο πατέρας της, της κάνει όλα τα χατίρια, αλλά παραμένει συναισθηματικά απόμακρος. Από την άλλη η Δέσποινα, η μητέρα της, είναι ελεγκτική και θέλει να της επιβάλει το δικό της. Εδώ η οικογένεια είναι ένα μέρος ασφαλές, αλλά ασφυκτικό. Το ιδιαίτερο χάρισμα που έχει δεν γίνεται αποδεκτό, αποσιωπάται και αυτό την κάνει να απομακρύνεται συνεχώς. Τη βλέπουμε να συγκρούεται, κυρίως με τη μητέρα της. Παρότι μεγαλώνοντας οι σχέσεις τους ομαλοποιούνται, αυτό τελικά την απομονώνει ψυχικά και τη βυθίζει ολοένα και περισσότερο σε μια δική της φυλακή, όπου κανείς δεν φαίνεται να μπορεί να τη σώσει.

Δήμητρα

Η Δήμητρα, ένα δωδεκάχρονο κορίτσι που ζει κι εκείνη στο ίδιο χωριό, τα Λουτρά, αναγκάζεται να μεγαλώσει πριν την ώρα της. Μετά τη γέννηση του μικρού αδερφού της, η μητέρα της σταματά να φροντίζει όπως πρέπει το νεογνό, μεταθέτοντας όλη την ευθύνη στη μεγάλη της κόρη: τη δεκάχρονη τότε Δήμητρα. Το κορίτσι αναλαμβάνει ένα βάρος που δεν της αναλογεί και δεν την αφήνουν να συνεχίσει το σχολείο. Για τη Δήμητρα, η οικογένεια δεν είναι ασφαλές λιμάνι και αγάπη, αλλά υποχρέωση και δεσμά που την κρατούν πίσω από το να ζήσει τη δική της ζωή.

Σταύρος

Ο Σταύρος, ο σύζυγος της Αθανασίας, μοιράζεται ένα κοινό χαρακτηριστικό με τη γυναίκα του, χωρίς να το ξέρει: νιώθει το ίδιο ξένος στην οικογένειά του. Οι γονείς του είναι πλούσιοι, αλλά επιφανειακοί και ο ίδιος δεν βρίσκει ούτε την ταύτιση, ούτε την ψυχική υποστήριξη που θα ήθελε. Ο Σταύρος, όμως, κατορθώνει να μην επαναλάβει το ίδιο λάθος. Σε αντίθεση με τους γονείς του, εκείνος συνειδητά προσπαθεί να είναι ουσιαστικά κοντά στις κόρες του, Αλκμήνη και Ρήνη. Να αναπτύξει μαζί τους δεσμούς εμπιστοσύνης. Επίσης, παρά τις διαφορές του με τη δική του οικογένεια, δεν κόβει τους δεσμούς μαζί τους. Κάποια στιγμή, όμως, το μεταξύ τους χάσμα θα τον αναγκάσει να επιλέξει.

Μίνα

Η Μίνα, η μητέρα του Σταύρου. Ασχολείται εμμονικά με την εμφάνισή της και κάνει τα πάντα για να διατηρεί την κοινωνική της υπόσταση. Δεν έχει καταφέρει να δημιουργήσει δεσμούς ουσιαστικής αγάπης και σύνδεσης με τα παιδιά της, αλλά τα κρατά σε απόσταση. Μοναδική της αδυναμία ο εγγονός της ο Άλκης, στον οποίο δίνει όλη την προσοχή και την αγάπη που δεν έδωσε στα παιδιά της. Η ίδια έχει μεγαλώσει με τη σειρά της με μια μάλλον ψυχρή και καταπιεστική μητέρα και έμαθε ότι πρέπει να τηρεί τους κανόνες και να διατηρεί την ομορφιά της, ως το μόνο που έχει να προσφέρει.

Η επιλογή των ηρώων δεν ήταν τυχαία. Ήταν πρόσωπα που είτε μέσω της παρατήρησης άλλων είτε μέσω της δικής μου οικογένειας έχω γνωρίσει και το θέμα των δεσμών ήταν πάντα κάτι που με απασχολούσε. Είναι πρόσωπα σχεδόν αληθινά και παρότι ζουν σε μια παλιότερη εποχή, πολλά από αυτά βλέπουμε να εξακολουθούν να επαναλαμβάνονται και στις μέρες μας. Η δυσκολία των σχέσεων και το να βρίσκουμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτές παραμένουν διαχρονικά.

Μέσα από τους παραπάνω ήρωες, διαφαίνεται αυτό που συνήθως δεν λέμε: όταν η οικογένεια δεν συνεπάγεται αποδοχή και αγάπη, μπορεί να γίνει λεπίδα που πληγώνει, που σου κόβει τα φτερά. Ότι οι γονείς μπορούν να λειτουργήσουν με εγωιστικά κίνητρα απέναντι στα παιδιά τους κι εκείνα καλούνται να επιλέξουν αν θα κάνουν την υπέρβαση να είναι ο εαυτός τους, ακόμη και κόβοντας τα δεσμά ή εάν θα χαθούν τελικά, γεμίζοντας το καλούπι που έφτιαξαν για εκείνα.

Εσύ τι πιστεύεις; Θα χαρώ να ακούσω τη γνώμη σου στα σχόλια!