Συγγραφή και μητρότητα: είναι κόντρα ρόλος τελικά;

Τα τελευταία χρόνια έχω επιλέξει να μοιράζω τον χρόνο μου ανάμεσα στη συγγραφή και στη μητρότητα. Έχοντας γνωρίσει κι άλλες μητέρες που επίσης γράφουν, κατέληξα ότι όλες αντιμετωπίζουμε τις ίδιες δυσκολίες στην προσπάθειά μας να ανταποκριθούμε και στους δύο αυτούς ρόλους. Τελικά, είναι κόντρα ρόλος;

Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι η πρώτη ειλικρινής λέξη που μου έρχεται στον νου αναλογιζόμενη την εμπειρία μου στη συγγραφή και τη μητρότητα είναι η ευγνωμοσύνη. Είμαι βαθιά ευγνώμων που έχω αυτά τα δύο παιδιά και επίσης ευγνώμων που κατάφερα, με πολύ κόπο βέβαια και πολύ δρόμο ως εδώ, να αποφασίσω ότι θέλω να ασχοληθώ με αυτό που αγαπώ. Αυτό το κείμενο, λοιπόν, δεν το γράφω για να γκρινιάξω, αλλά για να εκφράσω τους προβληματισμούς μου και τις προκλήσεις που αυτό ενέχει.

Συζητώντας λοιπόν με άλλες μητέρες συγγραφείς, παρατηρώ ότι όλες έχουμε πείσμα και πολλή αγάπη για αυτό που κάνουμε. Διαφορετικά, κακά τα ψέματα, θα τα είχαμε παρατήσει. Πάμε να δούμε γιατί:

Τα κοινά σημεία

Η μητρότητα και η συγγραφή, όσο και αν φαινομενικά δεν μοιάζουν, έχουν κάτι κοινό: δεν σταματούν ποτέ. Τα παιδιά χρειάζονται την παρουσία σου, τη συμβουλή σου, τη βοήθεια σε πρακτικά θέματα. Το ίδιο όμως και η συγγραφή. Για να ολοκληρωθεί ένα έργο, απαιτείται η καθημερινή ενασχόλησή σου με αυτό. Ακόμα και αν δεν γράφεις, το έργο είναι συνέχεια στο μυαλό σου. Ποιο θα είναι το επόμενο κεφάλαιο, πώς θα συνεχιστεί η πλοκή. Είμαι ικανοποιημένη με την εξέλιξη της ιστορίας; Υπάρχει απογοήτευση, αμφιβολίες αλλά και χαρά. Σου θυμίζει κάτι; Ναι, αυτά ακριβώς έχει και η μητρότητα.

Τόσο η συγγραφή όσο και η μητρότητα, είναι τεράστιες πηγές δύναμης. Αγαπάμε τα παιδιά μας όσο τίποτα, είναι όλος μας ο κόσμος. Αλλά όσοι αγαπούν τη συγγραφή, θα συμφωνήσουν ότι κι αυτή δεν πάει πίσω. Η συγγραφή μοιάζει με το παιδί: σε τραβάει συνεχώς να ασχοληθείς μαζί της. Σου ζητάει να τη μεγαλώσεις, να «παίξεις» μαζί της, να τη δεις να γίνεται όλο και καλύτερη. Η έμπνευση και οι ιδέες είναι κάτι που δεν μπορείς να σταματήσεις. Είτε κοιμάσαι είτε δουλεύεις είτε μαγειρεύεις, το μυαλό δεν σταματά να εργάζεται, να δημιουργεί. Και να απαιτεί.

Κάτι μένει πίσω

Ποιος θα κερδίσει σε αυτή τη μάχη; Σε ποιο από τα δύο θα δώσεις αυτό που χρειάζεται; Στα παιδιά, στη συγγραφή; Όταν αφιερώνεσαι στο ένα, το άλλο πάει πίσω και αντιστρόφως. Πρόκειται για δύο αγάπες, που δεν συγκρίνονται όμως η μία με την άλλη.

Γιατί το παιδί είναι ένας ολότελα ξεχωριστός άνθρωπος, που τον έχεις γεννήσει αλλά δεν είναι εσύ. Είναι μια υπέροχη, αλλά διαφορετική προσωπικότητα που έχεις το υπέρτατο προνόμιο να το βλέπεις να μεγαλώνει.

Η συγγραφή, από την άλλη, είναι κάτι αποκλειστικά, απαράβατα δικό σου. Για να μιλήσω για εμένα, είναι αυτό που με κάνει ξανά ολόκληρη, αυτό που εκφράζει την προσωπικότητα και τον εσωτερικό μου κόσμο και αυτό που με γεμίζει και με ολοκληρώνει.

Μια ακόμη, λοιπόν, πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι μητέρες συγγραφείς, είναι η εγγενής ασυμβατότητα που υπάρχει μεταξύ των δύο. Η οικογένεια για να λειτουργήσει χρειάζεται πρόγραμμα, ξεκάθαρη ρουτίνα, συντονισμό. Η συγγραφή από την άλλη είναι καθαρά πνευματική δημιουργία που εμπεριέχει μεν πειθαρχία, αλλά και ρίσκο, έκπληξη και, κυρίως, ελευθερία. Κι όταν λέμε ελευθερία, εννοούμε χρόνου και μυαλού. Να έχεις τον χρόνο να σκεφτείς, να αναπτύξεις και να φτιάξεις τελικά αυτό το οικοδόμημα που λέγεται μυθιστόρημα, διήγημα ή νουβέλα.

Δεν είναι εύκολο να βάλεις όρια και να πεις «μην με ενοχλήσει κανείς, γράφω» όταν είσαι με τα παιδιά στο σπίτι. Εσύ μπορεί να έχεις σκεφτεί το επόμενο κεφάλαιο και να αρχίζεις να το γράφεις γεμάτη έμπνευση, αλλά για τα παιδιά είσαι η μαμά τους και αυτό σημαίνει ένα πράγμα: ότι είσαι πάντα διαθέσιμη.

Κι όμως, συμβαίνει κάτι μαγικό

Παρόλες τις προκλήσεις και τις δυσκολίες, όμως, κατέληξα ότι συμβαίνει κάτι μαγικό. Η ίδια η συγγραφή μπορεί να σε κάνει καλύτερη μητέρα. Εκτός αυτού, όπως μπορείς να διαβάσεις και στο άρθρο μου «Πώς η συγγραφή του βιβλίου μου ωφέλησε τον γιο μου», τα παιδιά πραγματικά ευνοούνται όταν κάνεις κάτι που αγαπάς.

Αυτά τα δύο, όσο και αν μας δυσκολεύουν ή μοιάζουν ασύμβατα, τελικά τροφοδοτούν το ένα το άλλο. Γιατί, πέρα από την καλλιτεχνική δημιουργία, αν θες να είσαι καλός συγγραφέας, απαιτείται να έχεις βασικές δεξιότητες και ποιότητες: να θες να βελτιώνεσαι συνεχώς, να αναγνωρίζεις τα λάθη σου, να τα διορθώνεις, να δείχνεις όση αυτοπειθαρχία μπορείς και να αγαπάς βαθιά.

Να σου πω κάτι; Αν δεν δεν είναι αυτά χαρακτηριστικά μιας καλής μαμάς, τότε δεν ξέρω τι είναι.

Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, άφησε ένα σχόλιο ή μοιράσου το και με άλλους.